ماكسیم
نُه پادشاه، سه شاهزاده حاكم، دو
ولیعهد، سیزده رئیسجمهوری، ده شیخ، دو سلطان همراه با انبوهی از معاونان
رئیسجمهوری و نخستوزیران و وزیران خارجه و سفیران و دیگر دوستان دربار
كه از نقاط مختلف جهان آمده بودند در تختجمشید اقامت گزیدند.
شاه تصمیم گرفت قواعد تشریفاتی قرن نوزدهم را رعایت كند، بدین معنی كه ارشدترین مهمان، دوست و متحدش هایله سلاسی امپراتور اتیوپی، شیر یهودا باشد. پرزیدنت ژرژ پمپیدو رئیسجمهوری فرانسه گفت: كه دعوت را نمیپذیرد مگر اینكه بالادست هایله سلاسی و رؤسای كشورهای فرانسه زبان بنشیند. شاه زیر بار نرفت و پمپیدو در عین اوقات تلخی نخستوزیرش را به جای خود فرستاد. شاه هرگز پمپیدو را برای این اهانت نبخشید.
پادشاه
و ملكهی دانمارك نیز جزو مدعوین بودند. و همچنین پادشاهان اردن و بلژیك و
پادشاه سابق یونان. ملكه انگلستان در جشن شركت نكرد و به جای خود شوهرش پرنس فیلیپ و دخترش پرنسس آن
را فرستاد. پرنس برنهارد از هلند نمایندگی همسرش ملكه ژولیانا را بر عهده
داشت. شاید نومیدكنندهترین خبر برای شاه این بود كه پرزیدنت نیكسون در جشن شركت نمیكند. (خانم نیكسون رئیس افتخاری كمیته امریكایی برگزاری جشنهای 2500 ساله شاهنشاهی بود.)
اسپیرو اگنیو* معاون رئیسجمهوری نمایندگی ایالات متحده را برعهده داشت و از نظر تقدم، كلیه مدعوین به استثنای سفیر پكن بر او برتری داشتند. صرفنظر از مدعوین، همه چیز جشن را هم از پاریس آورده بودند. در دشت خشك و مرتفع تختجمشید اردوگاهی مركب از خیمههای گرانبها بوسیله ژانسن دكوراتور فرانسوی برپا بود. مؤسسهی ژانسن از چند دهه پیش تزئینات داخلی كاخهای سلطنتی را انجام داده بود: در 1920 در بلگراد، در 1953 آپارتمانهای خصوصی ادوارد هشتم ( دوك ویندزر بعدی) در كاخ باكینگهام، ویلاهایی در كاپ دانتیب و آپارتمانهایی در خیابان پنجم نیویورك. سبك پاریسی كلاسیك ژانسن بسیار با مذاق شاه جور در میآمد. آرایشگران طراز اول از سالنهای كاریتا و آلكساندر پاریس به تخت جمشید پرواز كردند. الیزابت آردن یك نوع كرم صورت تولید كرد كه نام آن را «فرح» گذاشت تا در جعبههای مخصوص به میهمانان هدیه شود. باكارا یك گیلاس پایهدار كریستال طراحی كرد، سرالین جایگاههای میهمانان را از روی سفالهای قرن پنجم پیش از میلاد ساخت، رابرت هاویلند فنجان و نعلبكیهایی ساخت كه فقط یكبار مورد مصرف مهمانان قرار میگرفت و پورتو یكی از بزرگترین تولیدكنندگان ملافه و رومیزی فرانسه، رومیزیهایی رسمی و ملافههای مهمانان را تهیه كرد. لانوَن اونیفرمهای جدیدی برای كارمندان دربار تهیه كرد كه نیمتنههای آن به طرزی شكیل ولی نه زننده با بیش از یك كیلومتر و نیم نخ طلا دوخته شده بود. دوختن هریك از این اونیفرمها نزدیك به پانصد ساعت كار لازم داشت. غذاهای ضیافت تختجمشید را اصولاً رستوران ماكسیم تهیه كرد ولی چندین مؤسسه عمدهی فرانسوی و سویسی به آن كمک كردند. از یک سال پیش وزارت دربار ماكسیم را برای برگزاری این ضیافت بزرگ برای یكصد مهمان در وسط بیابان در نظر گرفته بود، مؤسسه مزبور مشغول تمرین و تدارك بود.
...تنها غذای ایرانی که در صورت غذا وجود داشت خاویار بود؛ مابقی را تقریبا یکسره از فرانسه آورده بودند. صورت غذای ضیافت شام اصلی با مرکب سیاه روی صفحات پوست آهو نقش شده و با یک ریسمان تابیده طلایی به صورت یک کتاب کوچک با جلد ابریشمی آبی و طلایی صحافی شده بود. پس از تخم بلدرچین با مروارید دریای خزر، غذای بعدی پاته دم خرچنگ با سس نانتوا بود بود. غذای اصلی خوراک پشت مازوی بره سرخ شده در روغن خودش بود که درون آن را با سبزی های خوشبو انباشته بودند. برای تازه کردن گلوی مهمانان شربت یا شامپانی کهنه فرانسوی (موئت 1911) می آوردند. آنگاه خوراک طاووس به سبک شاهنشاهی با سالاد مخلوط طبق سلیقه آلکساندر دوما صرف شد. به عنوان دسر بشقاب انجیر به شکل حلقوی که درون آن تمشک با پورتو انباشته بودند آوردند. و در پایان قهوه موکا.
شرابهایی که به مهمانان داده شد اختصاصی بود. شراب ناب شامپانی، شاتو دوساران، شاتو بریان سفید 1964، شاتولافیت- روتشیلد 1945 و نیز شامپانی موسینیی کنت دو وگه 1964 و دم پرینیون صورتی 1959 که بسیار کمیاب است. همراه با قهوه نیز کنیاک پرنس اوژن مخصوص خمخانه ماکسیم صرف شد.
پس از ضیافت شام، عده دیگری از کارشناسان فرانسوی نمایش نور و صدا و مراسم آتشبازی برپا کرده بودند. ضمناً هنرمندان فرانسوی در اختراع اونیفورمهای "اصیل" سربازان ایرانی چند قرن پیش همکاری کرده بودند تا بتوانند روز بعد از برابر مهمانان رژه بروند. بعد از ظهر فردا مهمانان با در دست داشتن قمقمههای آب یخ بر قالیچههای جایگاه نشستند و به تماشای رویای ناتمام شاه از تاریخ ایران پرداختند.
(آخرین سفر شاه/ ویلیام شوکراس/ ترجمه: عبدالرضا هوشنگ مهدوی)
IRAN. Persepolis. 27th of October 1971. Drinks are served before a gala dinner under a tent during the celebrations of the 2500 years of the monarchy. - photo: Abbas Attar
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
*
اسپرو اگنیو (Spiro Agnew) معاون یونانیتبار ریچارد نیكسون رئیس جمهوری
وقت آمریكا كه متهم به گزارش خلاف واقع درباره درآمدهای خود به اداره
مالیات بر درآمد شده بود دهم اكتبر 1973، از سمت معاونت ریاست جمهوری كناره
گیری كرد تا در دادگاه عادی تحت تعقیب قرار گیرد. اگنیو متهم بود كه 25
هزار دلار رشوه گرفته بود ولی این پول را به حساب درآمد خود نگذاشته بود تا
مالیاتش را بپردازد!!. در این پرونده موضوع رشوه مطرح نبود، تنها به مسئله
ندادن مالیات آن رسیدگی می شد زیرا كه مجازات دریافت رشوه كمتر از ندادن
مالیات است. موضوع رشوه در پرونده دیگری تحت رسیدگی بود.
اگنیو
یك كاسبكار بود كه وارد سیاست شده بود، نخست در حزب دمكرات فعالیت میكرد
كه ناگهان به دمكراتها پشت كرد و به جمهوریخواهان پیوست تا به پاداش این
عمل، نامزد معاونت نیكسون در انتخابات سال 1969 شود. با این انشعاب در
دمكراتها، نیكسون برندهی انتخابات شد زیرا كه گروهی از عوامالناس دمكرات
به خاطر اگنیو به او رای داده بودند و ....
در پی جنجال اگنیو
كه پدرش از یونان به آمریكا مهاجرت كرده بود، سالها دقت میشد كه
كاسبكارها و بیزینسمنها و كسانی كه هردم به لباسی در میآیند نامزد ریاست
جمهوری و معاونت او و حتی سناتوری و فرمانداری ایالت در آمریكا نشوند كه به
جای منافع ملی، نفع شخصی خود را مقدم بدارند. (سرچشمه)